ปัญหาตะกอนไม่จม ในระบบบำบัดน้ำเสีย Activated Sludge

         

ปัญหาในการเดินระบบบำบัดน้ำเสียแต่ละประเภท ก็คงมีปัญหาแตกต่างกันไปสำหรับระบบบำบัดน้ำเสียแบบ  Activated Sludge ก็มีปัญหาหลายอย่างครับ

โดยปัญหาต่างๆ อาจ มีได้ดังนี้ 

  • ตะกอนไม่จมตัว(Bulking)  
  • ตะกอนลอยปิดผิวน้ำ  
  • น้ำขุ่นที่ถังตกตะกอน 
  • ประสิทธิภาพของระบบต่ำ
  • เกิดฟองในถังเติมอากาศ
  • pH ต่ำในถังเติมอากาศ
  • อื่นๆ

         สำหรับบทความนี้ จะอธิบายถึงปัญหาตะกอนไม่จม หรือ bulking ก่อนครับ  ปัญหาตะกอนไม่จม ตะกอนอืด หรือจะเรียกว่า bulking เป็นปัญหารุนแรงที่มาคู่กับระบบ Activated sludge ครับ ในการทำงานระบบบำบัดน้ำเสียช่วง 1-2ปีแรก ผมเจอปัญหานี้บ่อยมาก ปีหนึ่งเกิด 4-5 ครั้ง เรียกว่าเกิดตะกอนอืดกันเดือนเว้นเดือนกันเลยทีเดียว ลักษณะอาการของ Bulking คือการตกตะกอนช้ามาก ระดับการตกตะกอนในกระบอกตวง SV30 มากกว่า 500 ml หรือ SVI มากกว่า 200 ขึ้นไป  สำหรับสาเหตุการเกิดปัญหาและการแก้ไขปัญหาให้ได้ 100% นั้นไม่มีวิธีการที่แน่นอน แต่ก็มีแนวทางในการป้องกัน เช่น การควบคุม pH, DO ให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสม  รักษาธาตุอาหารให้พอดี  อย่าให้เกิด shock load ประมาณนี้ แต่ถึงแม้เราจะพยายามควบคุมกระบวนการให้ดี แต่โรคตะกอนไม่จม หรือ Sludge Bulking ก็อาจเกิดขึ้นได้อยู่ดี โดยเฉพาะระบบบำบัดที่มีน้ำเสียประเภทแป้ง หรือน้ำตาลสูง ซึ่งทำให้แบคทีเรียเส้นใย หรือ Filamentous เจริญเติบโตได้ดี

         ในกรณีที่เกิดตะกอนไม่จมแล้ว การแก้ไขอาจทำได้หลายวิธี ซึ่งก็อาจจะได้ผลหรือไม่ได้ผลก็ได้ วิธีการต่างๆ เช่น

  • ปิด Aerator เป็นระยะสั้นๆ เพื่อทำลายแบคทีเรียเส้นใย
  • เติมคลอรีนที่ท่อตะกอนหมุนเวียน 10-20 มก/ล ต่อเนื่องหลายๆวัน เพื่อให้แบคทีเรียเส้นใย ถูกทำลายและขาดเป็นท่อนเล็กลง ทำให้การตกตะกอนดีขึ้น
  • ใช้สารเคมีช่วยตกตะกอน เช่น Ferric Chloride, Alum, Polymer

สำหรับผม ทางผู้ออกแบบระบบก็ได้ให้แนวทางในการตรวจสอบไว้และให้หาทางแก้ตามสาเหตุที่คาดว่าจะทำให้เกิดปัญหาดังนี้ครับ

  1. คุณลักษณะน้ำเสีย
    • ตรวจหาสารพิษโลหะหนัก ว่ามีเข้ามาในระบบหรือไม่
    • วิเคราะห์ Organic acid มีอะไรต่างไปจากเดิมหรือไม่
    • ตรวจสอบสมดุล N, P
  2. การควบคุมน้ำเข้า
    • ตรวจสอบ H2S ว่ามีเข้ามาในระบบหรือไม่
    • ตรวจสอบ F/M ratio
    • BOD loading แกว่งมากเกินไปหรือไม่
  3. ค่าควบคุมระบบ สามารถควบคุมได้ปกติหรือไม่
    • DO
    • pH
    • SRT retention time
    • Temperature

ท้ายนี้ผมเคยค้นหาข้อมูลการแก้ปัญหา Sludge bulking และพบเอกสารของ ผศ.พนาลี ชีวกิดาการ (มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์)  ซึ่งท่านเขียนได้ครบถ้วนดีมากเลยทีเดียว เลยขอถือโอกาสแชร์ให้ทุกคนนะครับ มี 2 ฉบับ ลองเอาไปประยุกต์ใช้ดูนะครับ

Activated Sludge วิธีการแก้ปัญหาตะกอนเบา ไม่จมตัว

Activated Sludge กับปัญหาแบคทีเรียเส้นใย