เครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซรั่ว Gas Leak Detector

 

เมื่อสัปดาห์ก่อนมีการตรวจติดตามภายใน และได้รับการสอบถามพร้อม ข้อเสนอะแนะเรื่องเครื่องตรวจจับก๊าซรั่ว LPG Gas leak detector ว่าหน่วยเป็น LEL หรือ ppm ดี และมีตามตรวจสอบอย่างไร บ่อยแค่ไหน บทความนี้เลยขอยกเรื่องอุปกรณ์ตรวจจับแก๊สรั่ว (Gas Leak Detector) ฝากกันครับ

ตามประกาศกระทรวงพลังงาน  เรื่อง หลักเกณฑ์ และวิธีการในการเก็บรักษา การกำหนดบุคลากรที่รับผิดชอบและการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ.2535 สำหรับสถานที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลว ที่กรมธุรกิจพลังงานรับผิดชอบ พ.ศ. 2554 กำหนดให้สถานที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลว ที่มีปริมาณการเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลวรวมกันเกิน 500 กิโลกรัม ต้องติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซรั่วไว้ที่บริเวณที่ตั้งก๊าซหุงต้ม หรือถังเก็บและจ่ายก๊าซ อย่างน้อยบริเวณละหนึ่งเครื่อง ต้องเป็นชนิดทนการระเบิด และได้รับการรับรองจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวข้อง หรือได้รับการรับรองจากสถาบันต่างประเทศตามที่กรมธุรกิจพลังงานเห็นชอบและต้องอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้และเปิดใช้งานตลอดเวลา

โดยทั่วไปอุปกรณ์ตรวจจับก๊าซรั่ว ก็จะมีส่วนประกอบ 2 ส่วน ได้แก่

ส่วนที่ 1 เป็นส่วนแสดงผล (Indicator) ก็จะมีหน้าจอแสดงสัญลักษณ์ต่างๆ เพื่อให้เราตรวจสอบได้ ซึ่งจะแสดงเป็นแถบสีต่างๆ  หน้าตาของเครื่องก็อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบริษัท การติดตั้งก็ควรติดในที่ที่ตรวจสอบได้ง่าย สามารถมองเห็นได้ตลอดเวลาที่ทำงาน

ส่วนที่ 2  ส่วนตรวจจับ(Detector)  ควรจะติดตั้งในพื้นที่รอบๆถังก๊าซ หรือพื้นที่ใช้งาน  สำหรับตรวจจับการรั่วของก๊าซแอลพีจี(LPG) ซึ่งหนักกว่าอากาศก็ควรติดตั้งสูงจากพื้นประมาณไม่เกิน 30 ซม. ยิ่งติดสูงเท่าใหร่ ก๊าซจะยิ่งสะสมในปริมาณมากอาจจะตรวจจับได้ช้าเกินไป จนเกิดอันตรายได้  ส่วนการตรวจจับการรั่วของก๊าซ LNG ซึ่งเบากว่าอากาศก็ควรติดตั้งต่ำกว่าเพดานประมาณ 30 ซม.

สำหรับลักษณะของอุปกรณ์นั้นเราต้องรู้ก่อนเลือกใช้งานครับ ได้แก่ ชนิดของก๊าซที่จะตรวจวจับ กำลังไฟฟ้าที่ใช้ ความชื้นที่อุปกรณ์สามารถรับได้  ช่วงของการวัด กำหนดค่าสัญญาณเตือน  อุณหภูมิที่ใช้งาน เป็นต้น

ผมขอยกตัวอย่าง LPG Gas leak detector  ยี่ห้อหนึ่งละกันครับ มีจุดที่ต้องตรวจสอบและทำความเข้าใจ ได้แก่ ต้องเป็นแบบป้องกันการระเบิด Explosion proof type,  ย่านการวัดครอบคลุม Sensible range 0-100% LEL, การตั้งค่าสัญญาณเตือน Alarm setting point 20%LEL,  เป็นต้น  สำหรับค่าขีดจำกัดการติดไฟ ของ LPG จะมีค่าอยู่ระหว่า 2-9 % ดังนั้นการตั้งค่าการแจ้งเตือนของ Gas Detector จะต้องตั้งไว้ในช่วงนี้  เช่นเครื่องที่ผมยกตัวอย่างจะตั้งไว้ที่ 20%LEL ความหมายคือเครื่องนี้อ่านค่าที่ 100%LEL กับ 2%  ดังนั้นการตั้งไว้ที่ค่า 20% LEL  จะเทียบเท่ากับ 0.4% เท่านั้นซึ่งก็มีความปลอดภัยเพียงพอในการเข้าไปตรวจสอบพื้นที่กรณีเกิดสัญญาณดัง  หากเราตั้งค่าสัญญาณแจ้งเตือนไว้สูงเกินไปอาจจะเกิดอันตรายกับผู้ปฏิบัติงานได้ แต่ถ้าเกิดตั้งค่าต่ำเกินไปก็อาจจะมีสัญญาณดังบ่อยๆ ก็ให้ทำให้เกิดความรำคาญ ดังนั้นต้องตั้งค่าให้เหมาะสมด้วยนะครับ

สุดท้ายครับก่อนการสั่งซื้อ เครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซรั่ว (gas detector) ขอให้ตรวจสอบว่ายี่ห้อนั้นได้รับรองจากกรมธุรกิจพลังงานรึยังด้วยนะครับ